Vogelgriep, maatregelen, vragen en antwoorden

Vrijdag 8 december 2017 is vogelgriep (H5) vastgesteld bij een vleeseendenbedrijven in Biddinghuizen. Vogelgriep is zeer besmettelijk voor gevogelte. Voor kippen, eenden en andere watervogels is deze variant dodelijk. Vogelgriep is een zoönose, wat betekent dat de besmetting van dier op mens kan worden overgebracht. Om die reden worden door de overheid beschermende maatregelen getroffen voor mensen die in direct en intensief contact kunnen komen met besmet pluimvee. Door de overheid zijn er tijdelijke maatregelen getroffen voor het toezichtsgebied rond Biddinghuizen.

Vraag: Wat is vogelgriep?

Antwoord:
Vogelgriep (aviaire influenza) is een zeer besmettelijke virusziekte. De ziekte is zeer besmettelijk voor met name kippen en eenden maar ook andere (wilde) watervogels kunnen de ziekte krijgen. Er zijn veel verschillende varianten van het virus, net als bij de andere griepvirussen. De huidige variant is het H5 type en is zeer besmettelijk en veroorzaakt ernstige ziekteverschijnselen en plotselinge toename van de sterfte. De vogels kunnen zeer snel sterven, zelfs zonder dat er klinische verschijnselen zichtbaar zijn. De incubatietijd bedraagt ongeveer tien dagen. De ziekte verloopt daarna snel, met in de meeste gevallen de dood tot gevolg. Via laboratoriumtests wordt de diagnose van vogelgriep definitief vastgesteld.

Vraag: Kunnen paarden ook vogelgriep krijgen?

Antwoord:
Vogelgriep zorgt met name bij vogels voor problemen. Vogelgriep heeft over het algemeen geen consequenties voor paarden.Toch kunnen ook mensen en paarden ermee geïnfecteerd raken. Hoewel er geen meldingen bekend zijn van paarden die ziek zouden zijn geworden van vogelgriep is het verstandig zijn om op de volgende symptomen – die ook voorkomen bij een luchtweginfectie – te letten:

  • Koorts
  • Hoesten
  • Neusuitvloeiing
  • Lusteloos, sloom, weinig eetlust
  • Ooguitvloeiing/oogontsteking
  • Verdikte keellymfeknopen
  • Spierpijn/spierstijfheid

Als er sprake is van symptomen zoals hierboven zijn opgesomd, is het van belang om uw dierenarts te raadplegen. Als de ziekte verder zou uitbreiden, kan de minister bijvoorbeeld besluiten ook een vervoersverbod voor paarden van bedrijven met kippen/eenden uit te vaardigen. De reden waarom er een vervoersverbod kan komen voor paarden van pluimveebedrijven is dat het virus meegesleept kan worden met het paard, met de trailer of met strooisel of voer.

 

Vraag: Is er een vaccin voor paarden?

Antwoord:
Paarden worden in Nederland gevaccineerd met hun eigen influenzavirussen. Als uw dierenarts een verdenking zou hebben op een andere variant kan hij/zij het paard laten testen op het vogelgriepvirus dat momenteel voor zoveel problemen zorgt.

Vraag: Vanaf wanneer is de door de overheid afgekondigde vervoersverbod geldend? 

Antwoord:
Er is op dit moment geen sprake van een vervoersverbod voor paarden. Er zijn beperkingen voor paarden in het toezichtsgebied die van een bedrijf of locatie komen met commercieel gehouden pluimvee of ander gevogelte. Voor het actuele nieuws over de situatie, houd de website van de overheid in de gaten: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/vogelgriep

De regelingen kunnen binnen enkele uren tot dagen weer wijzigen.

Vraag: Gelden er rondom Biddinghuizen extra maatregelen?

Antwoord:
Er is een zone ingesteld van 10 km rondom de bedrijven in Biddinghuizen, waarvoor extra maatregelen gelden. De exacte grenzen van dit gebied zijn beschreven op:

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/vogelgriep/documenten/kaarten/2017/12/08/kaart-vervoersbeperkingsgebied-biddinghuizen-10-km

Vraag: Waar moet ik op letten bij het vervoer van paarden?

Antwoord:
Dat er geen paarden mogen worden vervoerd van een bedrijf met commercieel pluimvee in het vervoersbeperkingsgebied naar een ander bedrijf met commercieel pluimvee.

Vraag: Kan ik op wedstrijd, buitenrit?

Antwoord:
Ja, u kunt als u met uw paard buiten het toezichtgebied zit gewoon op buitenrit en wedstrijd zolang u met uw paard buiten het toezichtgebied bent en blijft. Hierbij is het wel verstandig verre te blijven van commerciële pluimveehouderijen.

Vraag: Moet een wedstrijdorganisatie voor aankomende week extra maatregelen nemen?

Antwoord:
Vooralsnog hebben we te maken met 1 besmetting in Biddinghuizen. Daarvoor gelden maatregelen zoals aangegeven door de overheid. U kunt de berichtgeving volgen op:

https://www.rijksoverheid.nl/actueel

Vraag: Mag ik wel mijn paardenmest laten afvoeren? 

Antwoord:
Alleen in het toezichtsgebied mag er geen mest worden vervoerd (aangevoerd of afgevoerd) en dat geldt voor alle diersoorten. In de rest van Nederland is er voor paardenmest geen vervoersverbod of gebruiksverbod.

Uitbraak vogelgriep Biddinghuizen, enkele maatregelen voor de paardenhouderij

Ermelo (SRP): In Biddinghuizen is bij een vleeseendenbedrijf vogelgriep vastgesteld. Het besmette bedrijf wordt geruimd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Het gaat bij deze besmetting om een H5 variant van de vogelgriep. Het gaat vermoedelijk om de hoog pathogene variant.

Rond het bedrijf in Biddinghuizen is een 10 kilometergebied ingesteld (klik HIER voor het gebied). Op dit moment gelden voor het vervoer van paarden in het toezichtsgebied de volgende regels:
– Paarden mogen niet vervoerd worden van een inrichting (bedrijf) met commercieel gehouden gevogelte (waaronder pluimvee) naar een inrichting met commercieel gehouden gevogelte;
– Paarden mogen wel rechtstreek vervoerd worden van een inrichting met commercieel gehouden gevogelte naar een locatie anders dan een inrichting met commercieel gehouden gevogelte. Andersom mag ook, dus paarden mogen van een locatie anders dan een inrichting met commercieel gehouden gevogelte naar een inrichting met commercieel gehouden gevogelte;
– Het vervoer van paarden in alle overige gevallen in het toezichtsgebied is mogelijk indien de paarden niet in contact zijn gekomen met commercieel gehouden gevogelte en/of pluimvee, en ook geen toegang hebben tot plaatsen waar ze worden gehouden.

Kortom: in heel Nederland mogen paarden vervoerd worden. Alleen voor bedrijven mét pluimvee of andere gevogelte in het toezichtsgebied rond Biddinghuizen geldt een vervoersbeperking.

Houdt de website van de Rijksoverheid goed in de gaten om op de hoogte te blijven van de laatst ontwikkelingen

Sectorraad Paarden neemt Keurmerk Paard en Welzijn over

ERMELO (SRP) – De Sectorraad Paarden is vanaf gisteren eigenaar geworden van het Keurmerk Paard en Welzijn (KPW). Deze overname wordt door de dragende organisaties van de Sectorraad Paarden omarmd. Zij zullen gezamenlijk de inrichting en uitrol van het KPW ter hand gaan nemen. Met de overname van het Keurmerk Paard en Welzijn wil de Sectorraad Paarden een stap voorwaarts maken in het nog beter maken van de bewustwording van paardenwelzijn bij paardenhouders.

Het Keurmerk Paard en Welzijn is een initiatief van Bastiaan de Recht, Amber Koppen en Machteld van Dierendonck om het paardenwelzijn in Nederland naar een hoger niveau te tillen.
De twee partijen zijn al enige tijd met elkaar in overleg over de mogelijkheden tot samenwerking. Eerder was de Sectorraad Paarden van plan te komen met een welzijnslabel als sluitstuk van de paardenwelzijnscheck die sinds 2014 online is.
Beide partijen zijn van mening dat één keurmerk voor paardenwelzijn van belang is. Daarnaast hebben zij beide voor ogen om het paardenwelzijn in Nederland te vergroten. Dit is de reden dat er is besloten om de mogelijkheid tot overname verder te onderzoeken.

Het doel is in het eerste kwartaal de keuringen te gaan voortzetten. Bestaande keurmerkhouders zullen hun Keurmerk Paard en Welzijn uiteraard behouden.

Neurologische vorm van Rhinopneumonie in Eemnes vastgesteld

ERMELO (SRP) – Op een locatie in Eemnes is de neurologische vorm van Rhinopneumonie vastgesteld. Het bedrijf heeft besloten dat paarden de locatie de komende weken niet mogen verlaten en dat er geen paarden van buiten worden toegelaten. De klanten van het bedrijf zijn reeds op de hoogte gebracht van de situatie.

De Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) heeft na onderzoek bevestigd dat het op deze locatie gaat om EHV1, de variant van Rhinopneumonie die zich kan uiten in de vorm van verkoudheidsverschijnselen, abortus en/of neurologische verschijnselen. In dit geval is het virus aangetoond bij een paard met neurologische verschijnselen.

U kunt uw paarden zelf controleren op een infectie door tweemaal daags de temperatuur op te nemen. Bij koorts is het verstandig om direct uw dierenarts te raadplegen.

Voor meer achtergrondinformatie over Rhinopneumonie verwijst de SRP naar www.sectorraadpaarden.nl

Update Equine Infectieuze Anemie

Ermelo (SRP) – De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft het bedrijf, waar in juli 2017 Equine Infectieuze Anemie (EIA) was aangetroffen, weer vrijgegeven.

Het bedrijf waar het paard stond moest gedurende drie maanden in quarantaine (gesloten) blijven. Uit bloedonderzoek is gebleken dat er geen nieuwe EIA besmette gevallen bij zijn gekomen. Ook bij andere paarden waar het besmette paard mogelijk mee in contact is geweest is er geen besmetting aangetroffen.

Voor meer achtergrondinformatie over Equine Infectieuze Anemie verwijst de SRP naar www.sectorraadpaarden.nl

Uitbreiding landen voor exportcertificering via e-CertNL

ERMELO (SRP) – Sinds juli 2017 moeten voor export van paarden naar een aantal landen buiten de Europese Unie exportcertificaten via e-CertNL worden afgegeven. Het aantal landen wordt vanaf 10 oktober uitgebreid.

De landen waar deze nieuwe werkwijze vanaf nu voor geldt zijn:
– Bahrein;
– Bosnië en Herzegovina;
– Cuba;
– Mexico;
– Peru;
– Verenigde Staten (Niet Re-Entry);
– Zuid-Afrika;
– Zuid-Korea.

Vanaf 10 oktober 2017 komen daar de volgende landen bij:
– Israël;
– Russische Federatie (permanent);
– Verenigde Arabische Emiraten (tijdelijk en permanent).

Voor bedrijven die exporteren naar bovenstaande landen, welke gebruik maken van e-CertNL, geldt dat ze in het bezit moeten zijn van een KvK-nummer, eHerkenning account en een NVWA klantnummer.
Ook moeten zij een exportrol aan maken in e-CertNL. Via deze link zijn handleidingen te vinden die kunnen helpen bij het aanvraagproces. Hier bevindt zich ook de handleiding voor het beheren van bedrijfsgegevens en een gebruikershandleiding voor exporteurs paarden CLH. De afgifte van schetsen vindt op de oude wijze plaats en worden dus niet afgegeven via e-CertNL.

Aangezien er geen certificaat voor bovenstaande landen meer opgestuurd zal worden naar de certificerend dierenarts, zullen ook de dierenarts- en houdersverklaringen niet meer door de afdeling CoA geprint worden. De exporteur is hier zelf verantwoordelijk voor, de exporteur dient zelf de laatste versie uit te printen.

Voor vragen over technische ondersteuning kunnen exporterende bedrijven de NVWA Helpdesk CLIENT bellen, telefoon: 088-2232100 optie 4.

Indien u een particulier bent kunt u contact op nemen met de afdeling CoA (Certificering op Afstand):nvwacoacertificeringveterinair@vwa.nl. Zij zullen u dan begeleiden in het proces.

Exportcertificering via e-CertNL voor aantal landen buiten EU

ERMELO (SRP) – Sinds juli 2017 moeten voor export van paarden naar een aantal landen buiten de Europese Unie exportcertificaten via e-CertNL worden afgegeven. Voorheen werden deze certificaten geprint op het kantoor van de NVWA, afdeling Certificering op Afstand (CoA). Dit geldt voor een aantal landen buiten de EU waarmee bindende afspraken gelden.

De landen waar deze nieuwe werkwijze vanaf nu voor geldt zijn:
– Bahrein;
– Bosnië en Herzegovina;
– Cuba;
– Mexico;
– Peru;
– Verenigde Staten (Niet Re-Entry);
– Zuid-Afrika;
– Zuid-Korea.

Voor bedrijven die exporteren naar bovenstaande landen, welke gebruik maken van e-CertNL, geldt dat ze in het bezit moeten zijn van een KvK-nummer, eHerkenning account en een NVWA klantnummer.

Ook moeten zij een exportrol aan maken in e-CertNL. Via deze link zijn handleidingen te vinden die kunnen helpen bij het aanvraagproces. Hier bevindt zich ook de handleiding voor het beheren van bedrijfsgegevens en een gebruikershandleiding voor exporteurs paarden CLH. De afgifte van schetsen vindt op de oude wijze plaats en worden dus niet afgegeven via e-CertNL.

Voor vragen over technische ondersteuning kunnen exporterende bedrijven de NVWA Helpdesk CLIENT bellen, telefoon: 088-2232100 optie 4.

Indien u een particulier bent kunt u contact op nemen met de afdeling CoA (Certificering op Afstand): nvwacoacertificeringveterinair@vwa.nl. Zij zullen u dan begeleiden in het proces.

Equine Infectieuze Anemie geval ook in Nederland

ERMELO (SRP) – Op een locatie in Vreeland (Provincie Utrecht) is bij een paard Equine Infectieuze Anemie (EIA) vastgesteld. De eigenaar van het paard heeft zelf besloten het paard te laten euthanaseren. Het bedrijf waar het paard stond moet gedurende drie maanden in quarantaine (gesloten) blijven.  De klanten en medewerkers van het bedrijf zijn op de hoogte gebracht van de situatie.

Het Ministerie van Economische zaken heeft na onderzoek bevestigd dat het op deze locatie gaat om EIA. EIA is een virusziekte die koorts, vermagering en ernstige bloedarmoede bij paarden kan veroorzaken. EIA is een vector-gebonden ziekte. Dit betekent dat de ziekte niet direct van paard naar paard gaat, maar altijd via bloed-bloed contact loopt. EIA kan onder meer worden verspreid door insecten, met name dazen en stalvliegen. Dit gebeurt wanneer zij besmet bloed van het ene naar het andere paard met hun monddelen meenemen. Er is doorgaans geen gevaar als paarden meer dan 200 meter uit elkaar staan, omdat het bloed op de steeksnuit van het insect dan al is opgedroogd. Het overbrengen kan ook via hergebruik van injectienaalden (wordt door dierenartsen in Nederland niet gedaan) of via een bloedtransfusie of plasma wanneer de bloeddonor met EIA is besmet.

De NVWA onderzoekt alle paarden die op hetzelfde bedrijf als het besmette paard stonden en zoveel mogelijk de paarden waar het besmette paard mogelijk mee in contact is geweest. Dit om de herkomst en de eventuele verspreiding in kaart te brengen.
EIA is een meldingsplichtige ziekte. Dit betekent dat er bij de NVWA melding moet worden gedaan bij een verdenking maar dat bij een positieve uitslag (d.w.z. de ziekte wordt aangetoond) de eigenaar van het dier zelf verantwoordelijk is voor het nemen van maatregelen om te zorgen dat andere dieren niet worden besmet.

De export voor levende paarden binnen de EU zal niet veranderen. Voor specifieke vragen over o.a. exportrestricties kan contact worden opgenomen met het Klanten Contact Centrum van de NVWA (telefoonnummer 0900-0388).

Voor meer achtergrondinformatie over Equine Infectieuze Anemie verwijst de SRP naar www.sectorraadpaarden.nl

Vraag en antwoord Equine Infectieuze Anemie 4-7-2017

Vraag:  Er is Equine Infectieuze Anemie (EIA) geconstateerd net over de grens in Duitsland, een probleem voor ons?
Er treedt in de landen om ons heen, Duitsland, België en Frankrijk af en toe een geval van EIA op, maar dat betreft doorgaans maar één of enkele paarden. Vandaag 4 juli 2017 is de aandoening voor het eerst in Nederland aangetoond.

Vraag:  Equine Infectieuze Anemie wat is dat eigenlijk?
EIA is een virusziekte waarvan een paard direct ernstig ziek kan zijn met hoge koorts en bloedarmoede en een paard kan daar ook aan sterven. De tijd tussen besmetting en ernstige symptomen kan 3 tot 30 dagen bedragen (en soms veel langer – 138 dg). De ziekte kan ook chronisch worden waarbij een paard kan gaan ‘slijten’. Alle paarden met deze ziekte besmet, blijven levenslang drager en zij kunnen onder bepaalde omstandigheden (‘stress’, ziek door iets anders) weer viruspositief worden en dus weer besmettelijk zijn.

Vraag:  Komt Equine Infectieuze Anemie voor in Nederland?
Sinds 4 juli 2017 komt deze ziekte helaas ook voor in Nederland. Daarvoor was er eenmaal, vele jaren geleden, een paard uit Nederland na verkoop in Engeland positief bevonden. Dat paard bleek, enkele dagen voor de export naar Engeland, in Nederland te zijn geïmporteerd vanuit Oost-Europa. Dit paard had dus al EIA voor aankomst in Nederland en heeft de ziekte, gedurende de enkele dagen in Nederland, hier niet verspreid.

De laatste jaren heeft de Gezondheidsdienst voor Dieren te Deventer in samenwerking met de Sectorraad Paarden en het Ministerie van Economische Zaken een groot onderzoek naar het voorkomen van EIA in Nederland gedaan. We wisten al dat bij de toplaag van onze paarden (voor export en internationale wedstrijden) in vele duizenden monsters nog nooit een positief geval is aangetoond, maar ook bij meer dan 600 gewone gebruikspaarden (die na de slacht zijn onderzocht) is deze ziekte niet gevonden.

Nadat het positieve paard op 4 juli is geëuthanaseerd, blijft het besmette bedrijf tenminste 3 maanden gesloten (verplichte quarantaine) onder toezicht van de NVWA.

Vraag:  Hoe wordt EIA overgebracht?
EIA is een virusziekte die wordt overgebracht door bloed-bloed contact. In de natuur wordt deze ziekte overgebracht door grote stekende insecten zoals dazen of vliegen die via hun steeksnuit bloed direct van het ene naar het andere paarden overbrengen. Er is echter al geen gevaar meer als paarden meer dan 200 meter uit elkaar staan, omdat dan het bloed op de steeksnuit al is opgedroogd. Het overbrengen kan ook via hergebruik van injectienaalden (wordt door dierenartsen in Nederland nooit gedaan) of via een bloedtransfusie (bijvoorbeeld bij een paard met een ernstige bloeding) of via plasma (= bloed zonder cellen – bij een veulen met onvoldoende antistoffen) wanneer de donor met deze ziekte is besmet.

Vraag:  Is Equine Infectieuze Anemie ook besmettelijk voor mensen?
Neen, deze ziekte is niet besmettelijk voor mensen. Daarom is de oude naam ‘Moeraskoorts’ ook geen juiste benaming.

Vraag:  Kan ik mijn paard laten vaccineren tegen Equine Infectieuze Anemie?
Neen, er bestaat geen vaccinatie tegen EIA. Het is erg moeilijk om tegen dit speciale virus een betrouwbare vaccinatie te ontwikkelen.

Vraag:  Hoe kan ik mijn paard beschermen tegen Equine Infectieuze Anemie?
Er is geen vaccin. Voorkomen dat het paard wordt behandeld met een vuile naald of een besmet bloedproduct is essentieel. Gelukkig wordt in Nederland door dierenartsen altijd met naalden voor eenmalig gebruik gewerkt en zijn bloedproducten van donoren die gecontroleerd zijn op EIA.

Insectenbeten van vliegen en dazen zouden de besmetting over kunnen brengen wanneer ze bij een bloedmaaltijd van een besmet paard gestoord worden en verder gaan met bloed zuigen op een niet besmet paard. Deze twee paarden moeten dan wel op korte afstand (< 200 meter) van elkaar staan. Het insect wordt zelf niet besmettelijk en fungeert dus echt alleen als ‘vliegende injectienaald’.
Een insectendeken en/of goede vliegenspray kan de kans op een beet verkleinen.

Vraag:  Hoe kan ik mijn bedrijf beschermen tegen Equine Infectieuze Anemie?
De beste bescherming tegen EIA is niet ‘zomaar’ paarden die uit het buitenland komen binnenhalen, zeker paarden uit Oost Europa of uit (Zuid) Amerika kunnen eventueel met EIA besmet zijn. Daarom is het verstandig om te eisen dat men bij een import paard een recent negatief EIA-testcertificaat kan tonen. Alleen als er een besmet paard op minder dan 200 meter van het bedrijf aanwezig is, is overbrengen door insecten mogelijk.

Vraag:  In hoeverre kan/mag ik buitenritten maken of op wedstrijd ondanks de Equine Infectieuze Anemie?
Er is op dit moment geen reden om niet buiten te gaan rijden of op wedstrijd te gaan. Alleen wanneer een paard binnen 200 meter van een besmet paard komt, is er een (kleine) kans op overdracht. Bedrijven waar een paard staat, waarvan bekend is dat het dier besmet is, worden door de NVWA (Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit) verplicht gesloten, d.w.z. daar mogen de paarden niet van het erf af en daar kan men dan beter met een boog omheen rijden.

Vraag:  Moet een wedstrijd- of keuringsorganisatie voor komende periode extra maatregelen nemen?
Daar is op dit moment geen zinnig antwoord op te geven. De NVWA (Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit) zal bedrijven waar een paard wordt gevonden dat met EIA is geïnfecteerd sluiten (voor tenminste 3 maanden) en alle andere op dat bedrijf aanwezige paarden controleren. Als die testen (tweemaal bloedonderzoek met drie maanden er tussen) negatief zijn, mag het bedrijf weer open. Gezien het feit dat eventueel besmette ‘steeksnuiten’ van insecten minder dan 200 meter besmettelijk blijven is het onverstandig binnen 200 meter van een besmet bedrijf te komen, maar verder is er geen reden om wedstrijden af te laten of buitenritten niet door te laten gaan.

Vraag:  Hoe wordt een paard getest op Equine Infectieuze Anemie?
Er zijn verschillende soorten testen, maar de officiële test is de zogenaamde ‘Coggins’. Er worden één of enkele buisjes bloed (serumbuis) afgenomen en opgestuurd naar het officiële Nederlandse laboratorium in Lelystad. De tweede test (een ‘Elisa’) is wat gevoeliger maar heeft ook een wat grotere kans op miswijzing. Er zijn meerdere laboratoria in Nederland en Duitsland die deze testen uitvoeren, maar alleen het Laboratorium in Lelystad is het officiële laboratorium. Dit laboratorium heette voorheen CVI (Centraal Veterinair Instituut) en nu Wageningen Bioveterinary Research Lelystad.

Vraag:  Hoe zit het met de export van paarden, sperma, embryo’s etc?
De NVWA is bezig met het precies uitwerken van de maatregelen en voor verdere informatie kijk op: www.nvwa.nl/export,vragen over import of export kunnen ook gemaild worden naar export@nvwa.nl, ook kan er contact opgenomen worden via het telefoonnummer : 0900-0388

Vraag:  Meer informatie?
Lees het artikel in Paard en Sport september 2010.

Vraag en antwoord Equine Infectieuze Anemie 30-6-2017

Vraag:  Er is Equine Infectieuze Anemie (EIA) geconstateerd net over de grens in Duitsland, een probleem voor ons?
Er treedt in de landen om ons heen, Duitsland, België en Frankrijk af en toe een geval van EIA op, maar dat betreft doorgaans maar één of enkele paarden. Tot nu toe is de aandoening in Nederland nog niet aangetoond (zie verder).

Vraag:  Equine Infectieuze Anemie wat is dat eigenlijk?
EIA is een virusziekte waarvan een paard direct ernstig ziek kan zijn met hoge koorts en bloedarmoede en een paard kan daar ook aan sterven. De tijd tussen besmetting en ernstige symptomen kan 3 tot 30 dagen bedragen (en soms veel langer). De ziekte kan ook chronisch worden waarbij een paard kan gaan ‘slijten’. Alle paarden met deze ziekte besmet, blijven levenslang drager en zij kunnen onder bepaalde omstandigheden (‘stress’, ziek door iets anders) weer viruspositief worden en dus weer besmettelijk zijn.

Vraag:  Komt Equine Infectieuze Anemie voor in Nederland?
Neen, voor zover bekend komt deze ziekte tot nu toe niet voor in Nederland. Er is eenmaal, vele jaren geleden, een paard uit Nederland na verkoop in Engeland positief bevonden. Dat paard bleek, enkele dagen voor de export naar Engeland, in Nederland te zijn geïmporteerd vanuit Oost-Europa. Dit paard had dus al EIA voor aankomst in Nederland en heeft de ziekte, gedurende de enkele dagen in Nederland, hier niet verspreid.

De laatste jaren heeft de Gezondheidsdienst voor Dieren te Deventer in samenwerking met de Sectorraad Paarden en het Ministerie van Economische Zaken een groot onderzoek naar het voorkomen van EIA in Nederland gedaan. We wisten al dat bij de toplaag van onze paarden (voor export en internationale wedstrijden) in vele duizenden monsters nog nooit een positief geval is aangetoond, maar ook bij gewone gebruikspaarden is deze ziekte niet gevonden.

Voor zover we weten is Nederland dus vrij van EIA. Dit kan echter op ieder moment veranderen.

Vraag:  Hoe wordt EIA overgebracht?
EIA is een virusziekte die wordt overgebracht door bloed-bloed contact. In de natuur wordt deze ziekte overgebracht door grote stekende insecten zoals dazen of vliegen die via hun steeksnuit bloed direct van het ene naar het andere paarden overbrengen. Er is echter al geen gevaar meer als paarden meer dan 200 meter uit elkaar staan, omdat dan het bloed op de steeksnuit al is opgedroogd. Het overbrengen kan ook via hergebruik van injectienaalden (wordt door dierenartsen in Nederland nooit gedaan) of via een bloedtransfusie (bijvoorbeeld bij een paard met een ernstige bloeding) of via plasma (= bloed zonder cellen – bij een veulen met onvoldoende antistoffen) wanneer de donor met deze ziekte is besmet.

Vraag: I s Equine Infectieuze Anemie ook besmettelijk voor mensen?
Neen, deze ziekte is niet besmettelijk voor mensen. Daarom is de oude naam ‘Moeraskoorts’ ook geen juiste benaming.

Vraag:  Kan ik mijn paard laten vaccineren tegen Equine Infectieuze Anemie?
Neen, er bestaat geen vaccinatie tegen EIA. Het is erg moeilijk om tegen dit speciale virus een betrouwbare vaccinatie te ontwikkelen.

Vraag:  Hoe kan ik mijn paard beschermen tegen Equine Infectieuze Anemie?
Er is geen vaccin. Voorkomen dat het paard wordt behandeld met een vuile naald of een besmet bloedproduct is essentieel. Gelukkig wordt in Nederland door dierenartsen altijd met naalden voor eenmalig gebruik gewerkt en zijn bloedproducten van donoren die gecontroleerd zijn op EIA.

Insectenbeten van vliegen en dazen zouden de besmetting over kunnen brengen wanneer ze bij een bloedmaaltijd van een besmet paard gestoord worden en verder gaan met bloed zuigen op een niet besmet paard. Deze twee paarden moeten dan wel op korte afstand (< 200 meter) van elkaar staan. Het insect wordt zelf niet besmettelijk en fungeert dus echt alleen als ‘vliegende injectienaald’.

 Vraag:  Hoe kan ik mijn bedrijf beschermen tegen Equine Infectieuze Anemie?
De beste bescherming tegen EIA is niet ‘zomaar’ paarden die uit het buitenland komen binnenhalen, zeker paarden uit Oost Europa kunnen eventueel met EIA besmet zijn. Daarom is het verstandig om te eisen dat men bij een import paard een recent negatief EIA-testcertificaat kan tonen. Alleen als er een besmet paard op minder dan 200 meter van het bedrijf aanwezig is, is overbrengen door insecten mogelijk.

Vraag:  In hoeverre kan/mag ik buitenritten maken of op wedstrijd ondanks de Equine Infectieuze Anemie?
Er is op dit moment geen reden om niet buiten te gaan rijden of op wedstrijd te gaan. Alleen wanneer een paard binnen 200 meter van een besmet paard komt, is er een (kleine) kans op overdracht. Bedrijven waar een paard staat, waarvan bekend is dat het dier besmet is, worden door de NVWA (Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit) verplicht gesloten, d.w.z. daar mogen de paarden niet van het erf af en daar kan men dan beter met een boog omheen rijden.

Vraag:  Moet een wedstrijd- of keuringsorganisatie voor komende periode extra maatregelen nemen?
Daar is op dit moment geen zinnig antwoord op te geven. De NVWA (Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit) zal bedrijven waar een paard wordt gevonden dat met EIA is geïnfecteerd sluiten en alle andere paarden controleren. Als die testen (tweemaal bloedonderzoek met drie maanden er tussen) negatief zijn, mag het bedrijf weer open.

Vraag:  Hoe wordt een paard getest op Equine Infectieuze Anemie?
Er zijn verschillende soorten testen, maar de officiële test is de zogenaamde ‘Coggins’. Er worden één of enkele buisjes bloed (serumbuis) afgenomen en opgestuurd naar het officiële Nederlandse laboratorium in Lelystad.

De tweede test (een ‘Elisa’) is wat gevoeliger maar heeft ook een wat grotere kans op miswijzing.

Er zijn meerdere laboratoria in Nederland en Duitsland die deze testen uitvoeren, maar alleen het Laboratorium in Lelystad is het officiële laboratorium. Dit laboratorium heette voorheen CVI (Centraal Veterinair Instituut) en nu Wageningen Bioveterinary Research Lelystad.

Vraag:  Meer informatie?
Lees het artikel in Paard en Sport september 2010.